هرمزگان
استان هرمزگان با وسعت 8/608475 کیلومتر مربع ، در جنوب ایران مابین مختصات
جغرافیایی 25 درجه و 23 دقیقه تا 28 درجه و 57 دقیقه عرض شمالی، و 52 درجه
و 41 دقیقه تا 59 درجه و 15 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده
است. این استان از شمال و شمال شرقی با استان کرمان ؛ از جنوب با خلیج فارس
و دریای عمان از جنوب شرقی با سیستان و بلوچستان ؛ و از غرب با استانهای
فارس و بوشهر همسایه است. تنگه هرمز ، یکی از حساسترین و حیاتی ترین
گذرگاههای آبی عصر حاضر، در قلمرو سیاسی این استان قرار دارد.
این تنگه هلالی شکل 187
کیلومتر طول دارد. عمق تنگه هرمز به دلیل شیب تند کف آن از قسمت شمال به
جنوب متغیر است؛ به طوری که در نزدیکی جزیره لارک ، در حدود 36 متر و در
ساحل جنوبی نزدیک شبه جزیره مسندام 180 متر است. همچنین چهارده جزیره کوچک
و بزرگ به نامهای ابوموسی، بنی فرور، تنب بزرگ و تنب کوچک ، سیری، شتور،
فرور، کیش ، لاوان، قشم ، لارک، هرمز، هندورابی و هنگام در محدوده آبهای
ساحلی این استان قرار دارند.
استان هرمزگان ، طبق
آخرین تقسیمات کشوری، مشتمل بر 11 شهرستان، 21بخش،
69 دهستان و 2046 آبادی دارای سکنه است و شهرستانهای آن عبارتند
از:بندرعباس، بندر لنگه، میناب، رودان، قشم، جاسک، حاجی آباد
، ابوموسی ، بستك ، بندر خمير و
گاوبندي .
جغرافیای طبیعی و اقلیم استان
بخش عمده ای از مساحت این استان را مناطق کوهستانی
در برگرفته است . کوههای این منطقه ادامه رشته
کوههای زاگرس اند که به تدریج از شمال شرقی به جنوب شرقی امتداد می
یابند. ادامه این رشته همراه با کاهش ارتفاع، به تپه ماهورهای آهکی،
گچی و شنی منتهی شده و به زمینهای پست ساحلی خلیج فارس و دریای عمان متصل
میگردد.
این ناحیه پست ساحلی، در
اطراف تنگه هرمز وسعت بیشتری یافته، و شرایط مساعدی برای کشاورزی و
صیفیکاری به وجود آورده است. با توجه به مشخصات اقلیمی و استقرار استان
هرمزگان در منطقه فوق حاره ای، گرمی هوا مهمترین
پدیده مشهود اقلیمی آن است.
استان هرمزگان از
مناطق گرم و خشک ایران است و اقلیم آن تحت تأثیر آب و هوای نیمه بیابانی و
بیابانی قرار دارد. هوای نوار ساحلی در تابستانها، بسیار گرم و مرطوب است و
گاهی نیز دمای آن از 52 درجه سانتیگراد تجاوز
میکند. دمای متوسط سالانه این منطقه در حدود 27
درجه سانتیگراد است. از ویژگیهای آب و هوایی استان هرمزگان ، یک فصل طولانی
گرم و یک فصل کوتاه خنک است. فصل گرم همراه با هوای شرجی نه ماه به درازا
میکشد. فصل تابستان از اوایل اسفندماه شروع میشود؛ هوا رفته رفته رو به
گرمی میرود تا این که گرما در تیر و مرداد به اوج خود میرسد. فصل خنک آن
همراه با خشکی نسبی هوا، در حدود سه ماه طول میکشد. این فصل از اوایل
آذرماه شروع میشود و تحت تأثیر تودههای هوای خنک غربی قرار میگیرد.
دمای هوای این استان، در
سردترین شبهای سال، به ندرت به صفر درجه میرسد و در روزهای زمستانی، دمای
آن معمولاً از 10 درجه سانتیگراد بالای صفر پایین
تر نمیآید. اصولاً آب و هوای این استان همانند آب و هوای نواحی
بیابانی است و میزان بارشهای جوی آن نیز فوق العاده اندک میباشد. در این
منطقه، در حدود نه ماه از سال، بارندگی مهمی صورت نمیگیرد و قسمت عمده
بارندگی آن نیز در یک یا دو نوبت به وقوع میپیوندد. در همان موارد اندک هم،
بارندگی آن اغلب مانند بارانهای بهاری سیل آسا است و خسارات فراوانی به
بارمی آورد. میزان رطوبت نسبی در سواحل خلیج فارس
عمدتاً بالا است و بین 20 تا 100
در صد نوسان دارد.
